- Theo dự báo của Gartner, các quốc gia theo đuổi chủ quyền số sẽ buộc phải đầu tư ít nhất 1% GDP vào hạ tầng AI trước năm 2029.
- Chủ quyền số khiến các nước bị “khóa chặt” vào các nền tảng AI theo khu vực, dựa trên dữ liệu bối cảnh độc quyền, làm giảm hợp tác xuyên biên giới và gây trùng lặp chi phí.
- Gartner ước tính 35% quốc gia sẽ bị ràng buộc vào các hệ thống AI theo vùng ngay từ năm 2027.
- Các “AI stack nội địa” bao gồm năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu, hạ tầng và mô hình AI phù hợp luật pháp, văn hóa và ngôn ngữ địa phương.
- Gartner nhấn mạnh các mô hình AI bản địa hóa mang lại giá trị ngữ cảnh cao hơn, vượt trội trong giáo dục, tuân thủ pháp lý và dịch vụ công, đặc biệt với ngôn ngữ không phải tiếng Anh.
- Lo ngại về chủ quyền dữ liệu đã tồn tại nhiều năm, nhưng tăng mạnh sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức, với các chính sách khó lường và mang tính trừng phạt.
- Phần lớn công ty AI lớn hiện nay là của Mỹ hoặc do Mỹ kiểm soát, làm gia tăng sự phụ thuộc công nghệ toàn cầu.
- CEO Microsoft, Satya Nadella, cho rằng chủ quyền AI không nằm ở nơi chạy ứng dụng mà ở quyền kiểm soát hệ thống.
- Với châu Âu, trở ngại lớn nhất là phụ thuộc vào hạ tầng đám mây Mỹ, buộc các nước phải đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu và “AI factory” trong nước.
- “AI factory” là thuật ngữ chỉ các server farm chuyên xử lý AI, được xem là xương sống của chủ quyền AI.
- Gartner dự báo đầu tư bùng nổ vào trung tâm dữ liệu và AI factory sẽ đẩy giá trị một số công ty kiểm soát AI stack lên mức nghìn tỷ USD.
- Tuy nhiên, 1% GDP là con số khổng lồ: tại Vương quốc Anh, tương đương khoảng 30 tỷ bảng (~39 tỷ USD), vẫn nhỏ hơn chi tiêu AI của các Big Tech Mỹ.
📌 Theo dự báo của Gartner, các quốc gia theo đuổi chủ quyền số sẽ buộc phải đầu tư ít nhất 1% GDP vào hạ tầng AI trước năm 2029. Gartner ước tính 35% quốc gia sẽ bị ràng buộc vào các hệ thống AI theo vùng ngay từ năm 2027. Gartner nhấn mạnh các mô hình AI bản địa hóa mang lại giá trị ngữ cảnh cao hơn, vượt trội trong giáo dục, tuân thủ pháp lý và dịch vụ công, đặc biệt với ngôn ngữ không phải tiếng Anh, nhưng cũng làm chi phí đội lên và giảm hợp tác toàn cầu. Trong khi các quốc gia chật vật huy động ngân sách, Big Tech Mỹ vẫn chi tiêu vượt cả GDP của nhiều nước, làm cuộc đua chủ quyền AI thêm mất cân xứng.
Tổng hợp
