- Trung Quốc đang thúc đẩy một thị trường giao dịch dữ liệu xuyên biên giới nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của AI đối với dữ liệu địa phương.
- Một robot dọn dẹp được huấn luyện bằng dữ liệu tại Thâm Quyến có thể hoạt động kém hiệu quả tại Kuala Lumpur vì khác biệt về môi trường và hành vi người dùng.
- Điều này khiến dữ liệu địa phương trở thành tài sản chiến lược bên cạnh thuật toán và năng lực tính toán trong cuộc đua AI.
- Từ năm 2020, Bắc Kinh đã chính thức công nhận dữ liệu là một yếu tố sản xuất mới, tương đương đất đai, lao động và vốn.
- Trung Quốc đã xây dựng mạng lưới các sàn giao dịch dữ liệu nhằm cho phép doanh nghiệp mua bán quyền truy cập vào dữ liệu, xu hướng tiêu dùng và thông tin ngành.
- Ngày 22/5/2026, Sàn giao dịch dữ liệu Thâm Quyến (SZDEX) ký biên bản ghi nhớ với công ty công nghệ Malaysia Zetrix AI để thử nghiệm mô hình giao dịch dữ liệu giữa Trung Quốc và ASEAN.
- Zetrix AI mô tả mô hình này như một “sàn chứng khoán cho dữ liệu”.
Trên thực tế, dữ liệu thô thường không được bán trực tiếp; doanh nghiệp chủ yếu giao dịch quyền truy cập, quyền sử dụng và các sản phẩm phân tích được tạo ra từ dữ liệu. - Ví dụ, một nhà sản xuất robot Trung Quốc có thể mua các phân tích về môi trường tòa nhà tại Malaysia mà không cần tiếp cận bộ dữ liệu gốc.
- SZDEX hiện đóng vai trò trung gian, kết nối người mua và người cung cấp dữ liệu đồng thời thực hiện các kiểm tra pháp lý và tuân thủ.
- WITO Technology trở thành nhà cung cấp dữ liệu đầu tiên của Malaysia trên sàn SZDEX từ năm 2024.
- Nhiều doanh nghiệp ban đầu lo ngại dữ liệu của họ bị bán sang Trung Quốc hoặc làm lộ thông tin cá nhân.
- Các bên tham gia khẳng định dữ liệu được kiểm tra pháp lý, kỹ thuật và tuân thủ trước khi được niêm yết trên sàn giao dịch.
- AI đang trở thành động lực lớn nhất thúc đẩy nhu cầu dữ liệu xuyên biên giới.
- Theo SZDEX, các mô hình ngôn ngữ lớn của Trung Quốc cần thêm dữ liệu về ngôn ngữ, văn hóa và ngành nghề ở nước ngoài để tiếp tục phát triển.
- Cơ quan Quản lý Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc xác định việc xây dựng thị trường dữ liệu tích hợp quốc gia là một trong những ưu tiên trọng tâm năm 2026.
- Trung Quốc đã xây dựng hơn 50 sàn giao dịch dữ liệu trong thập kỷ qua, tạo thành một mạng lưới quốc gia do Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thâm Quyến dẫn dắt.
- SZDEX hiện hợp tác với đối tác tại 8 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm cả việc xây dựng hướng dẫn dữ liệu xuyên biên giới với Singapore.
- ASEAN với khoảng 700 triệu dân được Zetrix AI xem là một trung tâm dữ liệu tiềm năng chứ không chỉ là thị trường tiêu thụ công nghệ.
- Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng những thách thức lớn nhất vẫn là xác định quyền sở hữu dữ liệu, cơ chế định giá, xây dựng niềm tin và bảo đảm trách nhiệm giải trình khi dữ liệu di chuyển qua biên giới.
📌Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một thị trường dữ liệu quốc tế mới khi AI làm gia tăng giá trị của dữ liệu địa phương. Với hơn 50 sàn giao dịch dữ liệu trong nước và thỏa thuận mới giữa SZDEX và Zetrix AI, Bắc Kinh đang thử nghiệm mô hình kết nối dữ liệu giữa Trung Quốc và ASEAN, khu vực có khoảng 700 triệu dân với sự đa dạng lớn về ngôn ngữ và văn hóa. Tuy nhiên, khác với hàng hóa hay tiền tệ, dữ liệu vẫn là loại tài sản khó định giá, khó quản trị và phụ thuộc rất lớn vào niềm tin, quyền riêng tư và cơ chế trách nhiệm giữa các quốc gia.
Tổng hợp.
