- Các quốc gia đang đẩy nhanh xây dựng AI chủ quyền bằng cách đầu tư vào trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn và hạ tầng năng lượng để vận hành các mô hình AI tiên tiến.
- Ezra Gardner, đồng sáng lập Varana Capital, nhận định năng lực AI hiện gắn chặt với an ninh quốc gia và đang làm thay đổi cấu trúc liên minh toàn cầu.
- Liên minh Pax Silica do Mỹ dẫn dắt gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Anh, Israel, UAE, Qatar và nhiều nước EU, dự kiến mở rộng lên 24 quốc gia.
- Liên minh tập trung củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, sản xuất bán dẫn và trung tâm dữ liệu mật độ cao phục vụ AI quy mô lớn.
- Gardner gọi trung tâm dữ liệu là “xương sống mới của khả năng chống chịu quốc gia”, đóng vai trò quan trọng trong quốc phòng, tình báo và kinh tế.
- Châu Âu thúc đẩy gói công nghệ chủ quyền nhằm giảm phụ thuộc vào các công ty Mỹ và Trung Quốc, ưu tiên đám mây chủ quyền, AI, nguồn mở và chip.
- Hà Lan tham gia Pax Silica đưa ASML vào vị trí trung tâm trong điều phối chuỗi cung ứng AI giữa bối cảnh kiểm soát xuất khẩu sang Trung Quốc.
- Năng lượng trở thành nút thắt mới vì huấn luyện AI tiên tiến tiêu thụ lượng điện rất lớn, trong khi lưới điện hiện chịu áp lực ngày càng tăng.
- Bang Virginia đang vận hành hơn 10.500 máy phát diesel cho trung tâm dữ liệu, gây sức ép về môi trường và quy định.
- Phinergy giới thiệu hệ thống dự phòng nhôm-không khí không phát thải, cung cấp điện liên tục 48 giờ và đang được Google, Microsoft xác thực qua dự án 500 kW, 10 MWh.
- Thị trường điện dự phòng toàn cầu được dự báo đạt 150–200 tỷ USD trong vòng 5 năm.
- Israel, UAE và Hàn Quốc triển khai chiến lược AI quốc gia với các cụm tính toán chủ quyền để bảo vệ dữ liệu và mô hình quan trọng.
- Gardner cũng coi điện toán lượng tử là ưu tiên an ninh quốc gia, trong bối cảnh Mỹ ban hành hai sắc lệnh nhằm cập nhật chiến lược lượng tử trong 6 tháng và tăng cường phòng thủ trước các rủi ro an ninh mạng tương lai.
📌 Cuộc cạnh tranh AI toàn cầu đang chuyển từ phát triển mô hình sang kiểm soát hạ tầng nền tảng gồm chip, trung tâm dữ liệu, điện năng và điện toán lượng tử. Liên minh Pax Silica cùng các chiến lược AI chủ quyền phản ánh xu hướng các quốc gia xây dựng năng lực tự chủ công nghệ, giảm phụ thuộc chuỗi cung ứng và bảo đảm an ninh quốc gia trước làn sóng AI ngày càng tăng tốc.
