- Bài viết phân tích nghịch lý tại Hàn Quốc khi quốc gia này hưởng lợi lớn từ làn sóng AI, nhưng lao động trẻ lại chịu tác động tiêu cực rõ rệt trên thị trường việc làm.
- Samsung Electronics và SK Hynix đều vượt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD nhờ nhu cầu chip AI và trung tâm dữ liệu toàn cầu tăng mạnh. Nhân viên Samsung còn đạt thỏa thuận chia sẻ lợi nhuận, với mức thưởng trung bình gần 400.000 USD cho lao động tại bộ phận chip nhớ.
- Theo khảo sát của Pew Research Center, Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia lớn mà số người lạc quan về AI nhiều hơn số người bi quan.
- Tuy nhiên, lợi ích từ AI chủ yếu tập trung vào nhóm lao động có việc làm ổn định tại các tập đoàn lớn, trong khi nhân viên của các nhà thầu phụ và doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn nhận mức lương thấp hơn và ít được bảo vệ hơn.
- Nghiên cứu của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho thấy trong ba năm qua, nước này mất 211.000 việc làm của nhóm lao động từ 15–29 tuổi, trong khi số việc làm dành cho người ở độ tuổi 50 tăng thêm 209.000.
- Mức giảm việc làm của lao động trẻ đặc biệt nghiêm trọng ở các ngành chịu ảnh hưởng mạnh của AI, gồm lập trình máy tính và tích hợp hệ thống giảm 11,2%, xuất bản giảm 20,4%, dịch vụ chuyên môn giảm 8,8% và dịch vụ thông tin giảm 23,8%.
- Các nhà nghiên cứu gọi đây là hiện tượng “thay đổi công nghệ thiên vị thâm niên”, khi AI dễ thay thế các nhiệm vụ dựa trên kiến thức chuẩn hóa mà nhân viên mới thường đảm nhiệm, trong khi lại hỗ trợ những công việc đòi hỏi kinh nghiệm tích lũy, kỹ năng giao tiếp và hiểu biết ngầm của lao động lâu năm.
- Xu hướng tương tự cũng bắt đầu xuất hiện tại Mỹ, đặc biệt trong ngành phát triển phần mềm, nhưng mức độ tại Hàn Quốc được đánh giá rõ rệt hơn do cấu trúc thị trường lao động phân hóa giữa nhóm “insider” có việc làm ổn định và nhóm “outsider” khó tiếp cận cơ hội.
- Theo Korea Labor Institute, các doanh nghiệp lớn tại Hàn Quốc bảo vệ rất mạnh lao động hiện hữu. Khi áp dụng AI, doanh nghiệp không sa thải nhân viên cũ mà cắt giảm tuyển dụng mới, khiến phần lớn gánh nặng điều chỉnh rơi vào người trẻ đang tìm việc.
- OECD từng cảnh báo từ năm 2022 rằng các tập đoàn lớn của Hàn Quốc ngày càng sử dụng nhiều vốn, công nghệ và thuê ngoài hơn thay vì tạo thêm việc làm. Trong khi đó, nhiều sinh viên tốt nghiệp vẫn tiếp tục chờ cơ hội vào các tập đoàn lớn hoặc khu vực công thay vì làm việc tại doanh nghiệp vừa và nhỏ, khiến các doanh nghiệp này thiếu nhân lực chất lượng và khó nâng cao năng suất.
- Chính phủ Hàn Quốc đang xây dựng “Future Response Fund” nhằm sử dụng nguồn thu ngân sách tăng từ ngành bán dẫn để đầu tư vào các dự án lớn, giảm bất bình đẳng và hỗ trợ việc làm cho người ở độ tuổi 20–30.
- Một giải pháp được đề xuất là trợ cấp cho doanh nghiệp tuyển dụng và đào tạo lao động trẻ trong giai đoạn đầu khi họ chưa tạo ra giá trị kinh tế đáng kể. Đồng thời, mở rộng hỗ trợ về đào tạo, vốn và an sinh cho nhóm lao động tự do và khuyến khích thanh niên thành lập startup ứng dụng AI để tạo ra các mô hình kinh doanh mới.
📌 AI không tác động đồng đều lên mọi nhóm lao động. Trong khi các tập đoàn bán dẫn Hàn Quốc đạt vốn hóa hơn 1.000 tỷ USD và nhân viên nhận thưởng trung bình gần 400.000 USD, nền kinh tế lại mất 211.000 việc làm của người từ 15–29 tuổi chỉ trong ba năm. Trường hợp Hàn Quốc là lời cảnh báo rằng nếu không có chính sách đào tạo, tuyển dụng và hỗ trợ khởi nghiệp phù hợp, AI có thể làm gia tăng khoảng cách giữa lao động trẻ với lao động giàu kinh nghiệm, đồng thời khiến bất bình đẳng trên thị trường việc làm ngày càng sâu sắc.
Tổng hợp
