- Bài viết cho rằng AI sẽ trở thành phép thử đối với hai mô hình chính trị của Mỹ và Trung Quốc, khi cạnh tranh không chỉ nằm ở việc phát triển AI mà còn ở khả năng triển khai công nghệ trên toàn bộ nền kinh tế.
- Theo tác giả, khoảng cách giữa AI Trung Quốc và Mỹ đang nhanh chóng thu hẹp. Các mô hình mới như Qwen3.8-Max và Kimi K3 hiện đạt hiệu năng gần tương đương các mô hình tiên tiến của Mỹ như Fable 5 của Anthropic.
- Tuy nhiên, phân tích của Artificial Analysis cho thấy các mô hình Mỹ vẫn mang lại tỷ lệ hiệu năng trên chi phí tốt hơn trong phần lớn trường hợp sử dụng.
- Dù Trung Quốc hiện chỉ xây dựng khoảng 1/10 công suất trung tâm dữ liệu so với Mỹ, bài viết nhận định khoảng cách này có thể thu hẹp nhờ khả năng đầu tư hạ tầng mạnh, việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á và tổng công suất phát điện của Trung Quốc hiện cao gần gấp ba lần Mỹ.
- Trung Quốc cũng đang tìm cách vượt qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu bằng việc nhập lậu chip Nvidia, thuê hạ tầng tính toán ở nước ngoài và mở rộng sản xuất chip nội địa của Huawei.
- Tác giả cho rằng lợi thế lớn nhất của Trung Quốc nằm ở khả năng triển khai AI trên quy mô lớn. Một doanh nghiệp logistics đã giảm khoảng 30% nhu cầu tài xế khi ứng dụng xe tải hỗ trợ AI, trong khi 95% trong số 128.000 phim ngắn trực tuyến (microdrama) phát hành trong quý I năm 2026 được tạo bằng AI, thay thế nhiều diễn viên và ê-kíp sản xuất.
- Trung Quốc cũng thúc đẩy robot hóa mạnh mẽ. Chính phủ đặt mục tiêu có 10.000 robot hình người làm việc thực tế vào cuối năm 2026, còn Morgan Stanley dự báo doanh số robot hình người sẽ đạt 446.000 chiếc vào năm 2030, gấp khoảng 9 lần năm nay.
- Tuy nhiên, tác giả cho rằng AI có thể tạo ra sức ép xã hội rất lớn. Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên hiện khoảng 15%, hơn 300 triệu người làm việc trong nền kinh tế gig và tốc độ mất việc do AI có thể nhanh hơn nhiều so với tốc độ già hóa dân số.
- Bài viết nhận định chính quyền Trung Quốc sẽ gặp khó trong việc cân bằng giữa thúc đẩy AI và duy trì ổn định xã hội. Các đề xuất như đánh thuế doanh nghiệp AI hoặc triển khai thu nhập cơ bản phổ quát đã xuất hiện trong các tạp chí của Đảng, nhưng Chủ tịch Tập Cận Bình nhiều lần phản đối các chính sách trợ cấp tiền mặt vì lo ngại làm giảm động lực làm việc.
- Tác giả dự báo Trung Quốc có thể tiếp tục để AI phát triển nhanh cho đến khi xuất hiện các vấn đề xã hội nghiêm trọng, sau đó mới can thiệp như từng làm với ngành dạy thêm và trò chơi điện tử. Tuy nhiên, cách tiếp cận “dừng – chạy” này có nguy cơ làm suy giảm tốc độ đổi mới và khiến Trung Quốc khó duy trì lợi thế trước Mỹ.
📌Thách thức lớn nhất của Trung Quốc trong kỷ nguyên AI không phải là công nghệ mà là quản trị xã hội. Dù nước này đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về mô hình AI và có lợi thế triển khai trên quy mô lớn, AI cũng có thể làm gia tăng thất nghiệp, đặc biệt khi hơn 300 triệu người làm việc trong nền kinh tế gig và tỷ lệ thất nghiệp thanh niên khoảng 15%. Theo tác giả, bài toán của Bắc Kinh sẽ là cân bằng giữa đổi mới công nghệ và ổn định xã hội, một nhiệm vụ được cho là khó khăn hơn đối với một chế độ tập trung quyền lực.
Tổng hợp
