- Bộ Tài chính Anh đang nghiên cứu khả năng áp dụng thuế AI nếu công nghệ này gây mất việc làm trên diện rộng, làm suy giảm nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân và bảo hiểm quốc gia.
- Viện Kinh tế AI, thành lập tháng 6/2026, phối hợp với các chuyên gia đánh giá tác động của AI đến thị trường lao động, năng suất và cơ cấu thu ngân sách.
- Các phương án được thảo luận gồm đánh thuế sở hữu hoặc vận hành AI, thuế dịch vụ robot AI, thuế lợi nhuận vượt mức và tăng thuế đối với vốn, lợi nhuận doanh nghiệp.
- Trọng tâm là chuyển dần cơ sở thuế từ lao động sang vốn và lợi ích kinh tế phát sinh từ tự động hóa.
- Cơ quan Trách nhiệm ngân sách Anh (OBR) cảnh báo trong kịch bản bi quan, AI có thể khiến tỷ trọng nguồn thu thuế tiền lương trong GDP giảm một nửa trong những thập kỷ tới.
- Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng cảnh báo AI có thể làm xói mòn cơ sở thuế lao động nhưng không khuyến khích áp dụng thuế robot một cách máy móc.
- Các công đoàn yêu cầu người lao động được chia sẻ công bằng lợi ích từ AI, trong khi giới hoạch định chính sách lo ngại đánh thuế quá sớm sẽ cản trở đổi mới sáng tạo và thu hút nhân tài.
- Chính phủ Anh đang xem xét hợp tác thuế quốc tế nhằm tiếp cận lợi nhuận AI của các tập đoàn xuyên biên giới, đặc biệt tại Mỹ.
- Hiện chưa có quyết định áp thuế. Giới chức dự kiến cần khoảng 5 năm để đánh giá rõ tác động của AI đối với việc làm và năng suất.
📌 Theo The Telegraph ngày 14/11/2026, Anh đang chuẩn bị cho khả năng AI làm thay đổi căn bản cơ cấu thu ngân sách. Vấn đề không chỉ là đánh thuế công nghệ mà còn là phân phối lại lợi ích giữa lao động và vốn. Kịch bản OBR cho thấy tỷ trọng thuế tiền lương trong GDP có thể giảm một nửa. Đối với Việt Nam, đây là vấn đề đáng nghiên cứu khi xây dựng chính sách phát triển kinh tế số, thuế và an sinh xã hội trong thời đại AI.
Tổng hợp
