- Bài viết cảnh báo hiện tượng “cognitive offloading” – giao việc suy nghĩ cho công cụ như AI – đang diễn ra phổ biến và có thể làm xói mòn năng lực tư duy cốt lõi.
- Khi được lựa chọn giữa tự suy nghĩ hay dùng AI, con người thường chọn AI, kể cả khi hoàn toàn có khả năng tự giải quyết.
- Nghiên cứu cho thấy người phụ thuộc nhiều vào công cụ offloading có điểm số thấp hơn trong các bài kiểm tra tư duy phân tích.
- Nhà nghiên cứu Sam Gilbert phát hiện “reminder bias”: con người dùng nhắc việc kỹ thuật số ngay cả khi trí nhớ cá nhân đủ tốt.
- Nguyên nhân mang tính siêu nhận thức: con người đánh giá thấp khả năng của chính mình, dẫn tới thói quen né tránh nỗ lực trí tuệ.
- Thói quen này có xu hướng bền vững theo thời gian; các năng lực không được luyện tập sớm có thể không phát triển đầy đủ.
- Nathaniel Barr chỉ ra mối liên hệ giữa phụ thuộc smartphone và điểm số thấp trong Cognitive Reflection Test.
- AI làm giảm gần như toàn bộ “ma sát” của việc tìm câu trả lời, khiến não bộ ngày càng chọn lối tắt.
- Lập luận “không cần nhớ vì có thể tra cứu” bị phản biện: kiến thức là nền tảng của tư duy, không chỉ là dữ liệu có thể gọi ra.
- Chuyên môn thực sự đòi hỏi thông tin sẵn có trong trí nhớ làm việc, không phải chỉ biết nơi để tìm.
- Người thông minh đối mặt nghịch lý: họ tận dụng AI tốt nhất nhưng cũng có nguy cơ đánh mất quá trình rèn luyện tạo nên sự thông minh đó.
- Kết quả đầu ra có thể giống nhau, nhưng sự phát triển nhận thức bị bỏ lỡ chỉ lộ diện khi gặp vấn đề AI không giải quyết được.
📌 Hiện tượng “cognitive offloading” – giao việc suy nghĩ cho công cụ như AI – đang diễn ra phổ biến và có thể làm xói mòn năng lực tư duy cốt lõi. Khi được lựa chọn giữa tự suy nghĩ hay dùng AI, con người thường chọn AI, kể cả khi hoàn toàn có khả năng tự giải quyết. Nguyên nhân mang tính siêu nhận thức: con người đánh giá thấp khả năng của chính mình, dẫn tới thói quen né tránh nỗ lực trí tuệ. Người thông minh đối mặt nghịch lý: họ tận dụng AI tốt nhất nhưng cũng có nguy cơ đánh mất quá trình rèn luyện tạo nên sự thông minh đó.
Tổng hợp.
