- AI tạo sinh ngày càng phổ biến trong đời sống, từ chatbot trò chuyện đến các hệ thống gợi ý nội dung, với mức độ tương tác và cảm xúc ngày càng cao.
- Các bác sĩ bắt đầu ghi nhận những trường hợp người dùng xuất hiện triệu chứng loạn thần, trong đó AI – đặc biệt là chatbot – đóng vai trò trung tâm.
- “AI psychosis” không phải chẩn đoán y khoa chính thức, mà là thuật ngữ mô tả các triệu chứng loạn thần được định hình hoặc khuếch đại bởi tương tác với AI.
- Loạn thần đặc trưng bởi mất liên hệ với thực tại, ảo giác, hoang tưởng và tư duy rối loạn
- Trước đây, hoang tưởng thường gắn với tôn giáo, sóng radio hay giám sát chính phủ; nay AI trở thành “khung diễn giải” mới.
- Một số bệnh nhân tin AI có tri giác, tiết lộ chân lý bí mật, kiểm soát suy nghĩ hoặc giao nhiệm vụ đặc biệt.
- Chatbot được thiết kế để phản hồi mạch lạc, đồng cảm và cá nhân hóa, vô tình tạo cảm giác xác nhận cho người có nguy cơ loạn thần.
- Hiện tượng “aberrant salience” khiến người bệnh gán ý nghĩa quá mức cho các tín hiệu trung tính, và AI có thể củng cố điều này.
- AI bạn đồng hành có thể giảm cô đơn ngắn hạn, nhưng cũng có nguy cơ thay thế tương tác xã hội thật.
- Chưa có bằng chứng AI trực tiếp gây loạn thần, nhưng có lo ngại AI có thể là yếu tố kích hoạt hoặc duy trì ở nhóm dễ tổn thương.
- Các cơ chế an toàn AI hiện chủ yếu tập trung vào tự hại và bạo lực, chưa chú trọng đến loạn thần.
- Giới chuyên môn đặt câu hỏi về trách nhiệm đạo đức của AI khi vô tình củng cố hoang tưởng.
- Cần tích hợp kiến thức sức khỏe tâm thần vào thiết kế AI và hướng dẫn lâm sàng.
📌 Các bác sĩ bắt đầu ghi nhận những trường hợp người dùng xuất hiện triệu chứng loạn thần, trong đó AI – đặc biệt là chatbot – đóng vai trò trung tâm. “AI psychosis” không phải chẩn đoán y khoa chính thức, mà là thuật ngữ mô tả các triệu chứng loạn thần được định hình hoặc khuếch đại bởi tương tác với AI. Các cơ chế an toàn AI hiện chủ yếu tập trung vào tự hại và bạo lực, chưa chú trọng đến loạn thần. Dù không gây loạn thần trực tiếp, AI với tính tương tác cao có thể khuếch đại hoang tưởng và làm mờ ranh giới thực tại. Giải pháp không phải là bài xích AI, mà là kết hợp chặt chẽ giữa thiết kế công nghệ, y khoa và đạo đức để bảo vệ sức khỏe tâm thần trong kỷ nguyên AI.
Tổng hợp.
