- AI đang là động lực lớn của chỉ số S&P 500 và kinh tế Mỹ, với một số ít CEO công ty AI trở thành “ngôi sao”, khiến ranh giới giữa kỳ vọng và thực tế ngày càng mờ nhạt.
- Tổng thống Trump tuyên bố sẽ làm “bất cứ điều gì cần thiết” để dẫn đầu thế giới về AI, sử dụng chính sách công nghiệp, mở đất liên bang cho data center và nhà máy điện, đồng thời đẩy nhanh cấp phép và đánh giá môi trường.
- Chính quyền Mỹ đã đầu tư vốn vào Intel, x-Light và các công ty khoáng sản quan trọng phục vụ chuỗi cung ứng chip và điện tử cho AI.
- Nhiều linh kiện data center như server, chip, bo mạch được miễn thuế quan, chiếm khoảng 1/3 chi phí data center, nhưng vật liệu xây dựng vẫn bị đánh thuế.
- Thuế quan năm 2025 làm chi phí thiết bị và vật liệu tăng mạnh, đặc biệt với thép, nhôm và dây đồng bị áp mức phạt tới 50%.
- Pin lưu trữ điện cho lưới điện chủ yếu nhập từ Trung Quốc, nên chịu thuế cao hơn, đẩy chi phí điện lên.
- McKinsey dự báo data center mới từ nay đến 2030 sẽ cần hơn 600 terawatt-giờ điện, tương đương điện năng cho gần 60 triệu hộ gia đình.
- Compute power dự kiến tăng gấp đôi hoặc hơn vào năm 2030, khiến nhu cầu điện và hạ tầng tăng vọt.
- Thiếu lao động xây dựng là nút thắt lớn: 25% lao động ngành xây dựng đến từ nước ngoài, 1/7 là lao động không giấy tờ.
- Chính sách nhập cư siết chặt, các cuộc truy quét ICE và trục xuất khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ; hơn 80% nhà thầu báo cáo thiếu nhân công.
- Thiếu lao động là nguyên nhân số một gây chậm dự án, trong bối cảnh nhà ở mới giảm gần 10% và xây dựng thương mại giảm 13%.
- Hàng trăm tỷ USD capex của AI và data center ngày càng “mua được ít hơn”, và tình trạng này có thể xấu hơn trong năm 2026.
- Chính quyền Mỹ còn có khả năng thúc đẩy xây dựng nhà ở, làm tăng cạnh tranh lao động với các dự án AI.
- Tác giả cho rằng chính phủ cần tập trung không chỉ vào kỹ sư AI mà cả thợ điện, thợ hàn, HVAC.
- Giải pháp được đề xuất gồm mở rộng visa H-2B, đẩy nhanh EB-3 cho ngành xây dựng và tạo visa tạm thời riêng cho lao động xây dựng.
📌 AI đang là động lực lớn của chỉ số S&P 500 và kinh tế Mỹ, với một số ít CEO công ty AI trở thành “ngôi sao”. AI có thể vẫn thành công về mặt công nghệ, nhưng chi phí và thời gian đang trở thành rào cản quyết định. Với nhu cầu điện tăng hơn 600 terawatt-giờ đến 2030, thuế quan cao và thiếu lao động khiến trung tâm dữ liệu đắt đỏ và chậm trễ. Hàng trăm tỷ USD đầu tư không còn hiệu quả như kỳ vọng. Nếu không nới chính sách nhập cư và giải quyết thiếu hụt thợ lành nghề, chính thuế quan và nhập cư, chứ không phải công nghệ hay Trung Quốc, có thể là yếu tố làm bong bóng AI xì hơi.
Tổng hợp
