- Khoảng 15 học giả tôn giáo và chuyên gia đạo đức đã gặp công ty AI Anthropic vào cuối tháng 3 để thảo luận cách giúp chatbot Claude hành xử “đúng đắn”.
- Mục tiêu không phải biến Claude thành chatbot tôn giáo, mà tận dụng hàng nghìn năm tư duy đạo đức của các truyền thống tín ngưỡng để định hình hành vi AI.
- Các chuyên gia cho rằng sức mạnh AI đang vượt quá khả năng kiểm soát đạo đức nội bộ của các công ty công nghệ, buộc họ phải tìm hỗ trợ bên ngoài.
- Ngày 25/5, Pope Leo XIV công bố thông điệp dài 42.300 từ mang tên “Magnifica humanitas”, kêu gọi “giải giáp” AI thay vì trao quyền quản trị mặc định cho công nghệ.
- Anthropic đang phát triển “hiến pháp Claude”, tức bộ nguyên tắc giúp AI tự kiểm tra và sửa phản hồi theo chuẩn đạo đức thay vì chỉ tuân thủ danh sách quy tắc cứng nhắc.
- Các giá trị mà chatbot được huấn luyện có thể ảnh hưởng tới hàng trăm triệu người dùng trong các chủ đề nhạy cảm như phá thai, chăm sóc cuối đời và vượt qua mất mát tinh thần.
- Một số học giả cảnh báo các công ty AI có thể dùng tôn giáo như công cụ “ethics washing” để tạo hình ảnh đạo đức mà chưa chắc thay đổi hành vi thực tế.
- Anthropic sau đó mở rộng thảo luận sang nhiều tín ngưỡng khác như Do Thái giáo, Hindu giáo, Mormon giáo, Sikh giáo và Chính thống giáo Hy Lạp nhằm đa dạng góc nhìn đạo đức.
📌 Cuộc tranh luận cho thấy AI không còn chỉ là vấn đề kỹ thuật mà đang trở thành bài toán đạo đức và quyền lực xã hội. Anthropic muốn dùng triết lý tôn giáo để xây dựng “tính cách” cho Claude, trong khi Vatican cảnh báo công nghệ không nên mặc nhiên có quyền cai trị con người. Tuy nhiên, việc các công ty AI tìm đến tôn giáo cũng làm dấy lên lo ngại về thao túng niềm tin và thiếu cơ chế giám sát minh bạch.
Tổng hợp
