- Trong khoảng một năm qua, khái niệm “AI chủ quyền” đã chuyển từ tầm nhìn chính sách sang ưu tiên chiến lược, khi nhiều chính phủ đầu tư mạnh vào hạ tầng compute và trung tâm dữ liệu trong nước
- Khảo sát toàn cầu của McKinsey với 300 lãnh đạo, nhà đầu tư và quan chức cho thấy 71% coi sovereign AI là “mối quan tâm sống còn” hoặc “ưu tiên chiến lược”
- Ba động lực chính thúc đẩy chủ quyền AI gồm: cạnh tranh kinh tế, áp lực địa chính trị – pháp lý và nhu cầu bảo tồn bản sắc ngôn ngữ, văn hóa
- Đến năm 2030, chi tiêu AI toàn cầu có thể đạt 1,3–1,5 nghìn tỷ USD, tạo ra tới 4,4 nghìn tỷ USD giá trị kinh tế mỗi năm từ AI tạo sinh
- Sovereign AI không chỉ là nơi lưu trữ dữ liệu, mà bao gồm toàn bộ vòng đời trí tuệ: huấn luyện, vận hành và triển khai mô hình
- Bốn trụ cột xác định mức độ chủ quyền gồm: lãnh thổ (data/compute đặt ở đâu), vận hành (ai kiểm soát), công nghệ (ai sở hữu stack và IP) và pháp lý (chịu luật nào)
- McKinsey ước tính AI chủ quyền có thể trở thành thị trường 600 tỷ USD vào 2030, với khoảng 40% khối lượng công việc AI thuộc khu vực công và ngành bị quản lý chặt
- Hiện chỉ khoảng 30 quốc gia có hạ tầng compute nội địa đủ mạnh cho AI tiên tiến; nhiều nước thiếu cả mô hình, ứng dụng, năng lượng và khung quản trị
- Xây dựng AI chủ quyền đòi hỏi hệ sinh thái đồng bộ từ năng lượng, chip, dữ liệu đến ứng dụng và nhân lực
- Đánh đổi là không thể tránh: mô hình nội địa có thể kém hơn frontier model, chi phí đầu tư rất lớn và khó đạt quy mô như hyperscaler
- 📌 McKinsey ước tính AI chủ quyền có thể trở thành thị trường 600 tỷ USD vào 2030, với khoảng 40% khối lượng công việc AI thuộc khu vực công và ngành bị quản lý chặt. Chủ quyền AI đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, nhưng con đường từ tham vọng đến thực thi còn nhiều rào cản. Hiện chỉ khoảng 30 quốc gia có hạ tầng compute nội địa đủ mạnh cho AI tiên tiến; nhiều nước thiếu cả mô hình, ứng dụng, năng lượng và khung quản trị. Xây dựng AI chủ quyền đòi hỏi hệ sinh thái đồng bộ từ năng lượng, chip, dữ liệu đến ứng dụng và nhân lực.
Tổng hợp
