- Nghiên cứu với 27.491 người cho thấy tác phẩm viết được gắn nhãn do AI tạo ra luôn bị đánh giá thấp hơn, dù nội dung giống hệt
- Thí nghiệm gồm 16 nghiên cứu khác nhau với thơ, truyện ngắn và nhiều phong cách, nhưng kết quả vẫn nhất quán: AI bị “trừ điểm”
- Khi biết văn bản do AI viết, người đọc đánh giá thấp về chất lượng, sáng tạo và mức độ yêu thích
- Hiệu ứng này không phụ thuộc vào nội dung, thể loại hay góc nhìn (ngôi thứ nhất, thứ ba…)
- Ngay cả khi đánh giá theo tiêu chí logic, khách quan thay vì cảm xúc, AI vẫn bị đánh giá thấp hơ
- Việc “nhân hóa” AI (đặt tên, mô tả có cảm xúc) hoặc giải thích khả năng cao của AI cũng không làm giảm định kiến
- Người dùng không cảm thấy “lẫn lộn cảm xúc” mà đơn giản là đánh giá tiêu cực hơn khi biết nguồn gốc AI
- Ngay cả khi nói rằng con người dùng AI như công cụ hỗ trợ, tác phẩm vẫn bị chấm điểm thấp như AI viết hoàn toàn
- Nguyên nhân chính là cảm nhận “thiếu tính chân thực” (authenticity) của sản phẩm do AI tạo ra
- Hiện tượng này rất “bền vững” và khó thay đổi, dù đã thử nhiều cách can thiệp tâm lý khác nhau
📌 Dù AI có thể viết giống con người đến mức khó phân biệt, tâm lý con người vẫn gắn chặt với giá trị “tính chân thực”. Với hơn 27.000 người tham gia và 16 thí nghiệm, kết quả cho thấy chỉ cần biết nguồn gốc là AI, đánh giá sẽ giảm đáng kể. Điều này cho thấy rào cản lớn của AI không chỉ là công nghệ mà là nhận thức xã hội, nơi con người vẫn ưu tiên sáng tạo mang dấu ấn con người hơn máy móc.
Tổng hợp.
