- Mỹ đang xem xét xây dựng một căn cứ AI bảo mật cao tại sa mạc Negev của Israel nhằm bảo vệ công nghệ AI tiên tiến trước nguy cơ gián điệp từ Trung Quốc và duy trì ưu thế trong cuộc đua AI toàn cầu.
- Dự án mang tên Project Spire được thảo luận giữa quan chức Mỹ và Israel, với mục tiêu kết hợp tiêu chuẩn an ninh của căn cứ quân sự Mỹ cùng hệ sinh thái công nghệ cao của Israel.
- Kế hoạch tập trung vào 3 địa điểm ở phía tây Negev, nơi Israel sẽ cho Mỹ thuê đất dài hạn để phát triển trung tâm nghiên cứu, hệ thống máy chủ quy mô lớn, hạ tầng năng lượng riêng, thiết kế chip và huấn luyện mô hình AI.
- Dự án còn có thể bao gồm sản xuất bán dẫn tiên tiến, giúp giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng dễ tổn thương tại Đài Loan trước áp lực địa chính trị từ Trung Quốc.
- Hudson Institute cho rằng cạnh tranh Mỹ – Trung giai đoạn mới đòi hỏi các “vùng AI an toàn” để đồng minh phát triển công nghệ mà không lo bị đánh cắp sở hữu trí tuệ hay rò rỉ ứng dụng quân sự.
- Project Spire được mô tả là nút đầu tiên trong mạng lưới căn cứ AI bảo mật toàn cầu dưới tiêu chuẩn Mỹ, cho phép doanh nghiệp và nhà nghiên cứu đồng minh hợp tác trong môi trường kiểm soát nghiêm ngặt.
- Dự án liên hệ với sáng kiến Pax Silica của chính quyền Trump, tập trung củng cố chuỗi cung ứng công nghệ đáng tin cậy và hạn chế phụ thuộc vào Trung Quốc.
- Một tuyên bố ngày 16/1/2026 tại Jerusalem giữa Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Jacob Helberg và lãnh đạo Cục AI Quốc gia Israel Erez Askal được xem là nền tảng chính trị cho dự án.
- Israel được đánh giá là ứng viên nổi bật nhờ năng lực mạnh về an ninh mạng, tình báo, công nghệ quân sự, thiết kế chip và AI ứng dụng, cùng sự hiện diện của Nvidia, Intel, Google và Microsoft.
- Negev cũng đã có nền tảng hợp tác công nghệ Mỹ – Israel lâu năm, đặc biệt với hoạt động sản xuất chip của Intel tại Kiryat Gat, tạo lợi thế mở rộng sang lĩnh vực AI chiến lược.
- Theo đề xuất, công nghệ phát triển tại căn cứ vẫn thuộc sở hữu Mỹ nhưng có thể được sản xuất và mở rộng quy mô tại Mỹ, tạo việc làm giá trị cao cho cả hai nước.
- Nếu được phê duyệt, Project Spire có thể trở thành mô hình cho các căn cứ AI bảo mật tương tự tại Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Ấn Độ trong tương lai.
📌 Dự án Project Spire cho thấy Mỹ đang chuyển từ mô hình hợp tác công nghệ mở sang các “khu AI phòng thủ” với đồng minh thân cận nhằm bảo vệ chip, dữ liệu và năng lực AI chiến lược trước cạnh tranh từ Trung Quốc. Israel nổi lên nhờ năng lực quân sự – công nghệ đặc biệt, hạ tầng chip sẵn có và mối liên kết sâu với Big Tech Mỹ. Nếu triển khai, đây có thể trở thành bước ngoặt định hình mạng lưới AI an ninh cao toàn cầu, tương tự vai trò của các căn cứ quân sự trong thế kỷ trước.
Tổng hợp
