- Theo ABC Australia, Nikon đã hủy giải nhất cuộc thi video hiển vi quốc tế Small World in Motion 2026 sau khi xác định tác phẩm chiến thắng vi phạm quy định về sử dụng AI tạo sinh.
- Tác phẩm của Ning Xu, nhà nghiên cứu kỹ thuật quang học từng làm việc tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc, mô tả chuyển động của lông chuyển trong đường hô hấp trẻ mắc bệnh di truyền hiếm gặp.
- Video sử dụng độ phóng đại 100 lần, được giới thiệu là ứng dụng kỹ thuật chiếu sáng phức tạp nhằm hỗ trợ nghiên cứu bệnh rối loạn vận động lông chuyển nguyên phát.
- Sau khi công bố giải thưởng, nhiều chuyên gia hiển vi phát hiện dấu hiệu bất thường, gồm cấu trúc nhân tế bào chuyển động không tự nhiên và lông chuyển xuất hiện không phù hợp kích thước sinh học.
- Cộng đồng nghiên cứu gửi thư ngỏ yêu cầu Nikon tổ chức thẩm định độc lập, cảnh báo hình ảnh thiếu chính xác có thể gây hiểu nhầm về bệnh hiếm gặp.
- Nikon xác nhận video không đáp ứng quy định về AI tạo sinh, đồng thời nhấn mạnh quyết định chỉ liên quan tư cách dự thi, không đánh giá uy tín khoa học của tác giả.
- Sau khi hủy kết quả, Nikon trao giải nhất cho nhà nghiên cứu Việt Nam Nguyễn Nam Nhật, người trước đó giành giải nhì.
- Video của Nguyễn Nam Nhật ghi lại cảnh giun tròn dưới kính hiển vi tiếp xúc với sinh vật đơn bào Dileptus.
- Giải nhất có giá trị 3.000 USD. Cuộc thi quốc tế Nikon Small World bắt đầu từ năm 1975, tôn vinh nghệ thuật hình ảnh và video hiển vi.
- Vụ việc đặt ra yêu cầu kiểm chứng nguồn gốc và tính xác thực của hình ảnh khoa học trong thời đại AI tạo sinh.
📌 Sự kiện Nikon Small World in Motion 2026 cho thấy AI tạo sinh có thể làm sai lệch bằng chứng trực quan ngay trong hoạt động khoa học. Việc phát hiện bất thường bắt đầu từ phản biện chuyên môn, sau đó dẫn đến quyết định hủy giải và trao giải nhất cho nhà nghiên cứu Việt Nam Nguyễn Nam Nhật. Bài học quan trọng là các cuộc thi và tổ chức nghiên cứu cần kiểm tra dữ liệu gốc, quy trình tạo ảnh và mức độ can thiệp AI trước khi công nhận kết quả khoa học.
Tổng hợp.
