- Câu hỏi “AI có phải là bong bóng không?” bị xem là sai trọng tâm; vấn đề đúng hơn là AI gồm nhiều bong bóng khác nhau, với rủi ro và thời điểm sụp đổ không giống nhau.
- Hệ sinh thái AI được chia thành 3 tầng: wrapper companies (ứng dụng bọc ngoài), foundation models (mô hình nền tảng) và hạ tầng.
- Tầng dễ sụp đổ nhất là wrapper companies: các startup chỉ bọc API của OpenAI hay đối thủ, thêm giao diện rồi thu phí hàng tháng.
- Jasper.ai từng đạt khoảng 42 triệu USD ARR trong năm đầu, nhưng mô hình này đối mặt ba rủi ro lớn: bị các nền tảng lớn “nuốt” tính năng, bị hàng hóa hóa và chi phí chuyển đổi bằng 0.
- Khi Microsoft, Google hay Salesforce tích hợp AI trực tiếp, sản phẩm wrapper có thể mất giá trị chỉ sau một đêm.
- Phần lớn wrapper không sở hữu dữ liệu độc quyền, quy trình cốt lõi hay khả năng khóa người dùng; Cursor là ngoại lệ hiếm hoi nhờ tích hợp sâu vào workflow lập trình.
- Dự báo từ cuối 2025 đến 2026, nhiều công ty wrapper sẽ phá sản hoặc bán tháo.
- Tầng foundation models như OpenAI, Anthropic, Mistral có “hào kỹ thuật” mạnh hơn nhưng vẫn đối mặt bong bóng định giá.
- OpenAI được nêu là ví dụ với khoảng 1000 tỷ USD cam kết đầu tư hạ tầng, trong khi doanh thu dự kiến chỉ khoảng 13 tỷ USD.
- Lợi thế cạnh tranh tương lai không chỉ ở huấn luyện model mà ở tối ưu suy luận, quản lý bộ nhớ, tốc độ token và hiệu quả hạ tầng.
- Giai đoạn 2026–2028 được dự báo sẽ có hợp nhất mạnh, chỉ còn 2–3 người chơi lớn.
- Tầng hạ tầng (chip, data center, cloud, bộ nhớ, lưu trữ) được xem là ít “bong bóng” nhất.
- Chi tiêu AI toàn cầu năm 2025 đã vượt 600 tỷ USD và có thể chạm 1500 tỷ USD, nhưng hạ tầng vẫn giữ giá trị dài hạn.
- Doanh thu quý 3 năm tài khóa 2025 của Nvidia đạt khoảng 57 tỷ USD, riêng mảng data center là 51,2 tỷ USD, phản ánh nhu cầu thực.
- Quá trình “vỡ bong bóng” sẽ diễn ra theo chuỗi: wrapper sụp trước, model nền tảng hợp nhất sau, hạ tầng điều chỉnh nhưng tồn tại lâu dài.
- Lời khuyên cho nhà xây dựng: rủi ro lớn nhất không phải là làm wrapper, mà là mãi chỉ là wrapper; cần sở hữu workflow, dữ liệu và kênh phân phối.
📌 AI không phải một bong bóng duy nhất mà là nhiều bong bóng xếp chồng. Hệ sinh thái AI được chia thành 3 tầng: wrapper companies (ứng dụng bọc ngoài), foundation models (mô hình nền tảng) và hạ tầng. Các công ty Wrapper có nguy cơ sụp đổ trong 18 tháng, công ty mô hình nền tảng sẽ hợp nhất trong 2–4 năm, còn công ty hạ tầng dù có dư thừa ngắn hạn vẫn giữ giá trị dài hạn. Lời khuyên cho nhà xây dựng: rủi ro lớn nhất không phải là làm wrapper, mà là mãi chỉ là wrapper; cần sở hữu workflow, dữ liệu và kênh phân phối.
Tổng hợp.
